Blog 3: Negrito

Negrito

Vrijdag 13 februari. We gaan naar onze eerste demonstratie in Oakland. De afgelopen maanden hebben veel acties plaats gevonden in het kader van de “Black Lives Matter” beweging. Mensen uitten op straat hun afschuw over dodelijk politiegeweld waarvan voornamelijk zwarte Amerikanen het slachtoffer worden. Net als tijdens Occupy werd Oakland een epicentrum voor verschillende vormen van directe actie. Er werd niet alleen gedemonstreerd. Snelwegen en metrostations werden bezet, en een groep zwarte activisten introduceerde de Black Brunch. Op zondagen gaan ze brunch cafés binnen in de gegentricifeerde wijken waar doorgaans alleen witte yuppen komen. In de traditie van de sit-ins tijdens de burgerrechten beweging claimen ze als onverwachte – en ongetwijfeld ook ongenode – gasten een plek in deze horeca gelegenheden. Ze vragen aandacht voor de slachtoffers van politiegeweld door luidkeels de namen van de overledenen op te lezen. Zulke acties vonden de afgelopen maanden wekelijks plaats maar sinds wij hier zijn is het vrij rustig. Vandaag krijgen we eindelijk de kans om de straat op te gaan. Er is opgeroepen tot een demonstratie midden in het centrum van Oakland, op de kruising tussen Broadway en 14th Street. We hebben gehoord dat de meeste acties hier beginnen en dat de grote glazen ruiten van de Chase bank op de hoek van de straat meermaals zijn gesneuveld. Mike, bij wie we de eerste dagen logeerden, vertelde ons met enige trots dat Broadway er tot een paar weken geleden uit zag als een gebied in noodtoestand, met grote houten panelen tegen de meeste winkelruiten om potentiële relschoppers buiten de deur te houden. Broadway leidt een aantal blokken verderop direct naar het hoofdbureau van politie en een van de vele grote snelwegen in de stad. Geen wonder dat deze verkeersader in het centrum een favoriete plek voor demonstraties is.

Volgens de aankondiging op Facebook begint de actie om zes uur. Om kwart voor zes lopen we langs en zien we behalve een flink aantal agenten nog niemand. Voor de Chase bank kijken drie agenten verveeld voor zich uit. We besluiten wat later terug te komen. Als we tegen half zeven weer op de kruising staan zien we een klein groepje in het zwart geklede activisten. Er zijn nog steeds meer agenten dan demonstranten aanwezig. Ze hebben zich inmiddels in een cirkel rondom het pleintje naast de kruising opgesteld. Mij valt een lange, jonge agente op met perfect geëpileerde wenkbrauwen en stylish glimmende roze lipgloss. Zo te zien is ze Latina. Ze past totaal niet in het plaatje van de stereotype witte, macho en agressieve Amerikaanse agent. Ze doet me beseffen dat de politie de werkgever is van talloze gewone, slechtverdienende Amerikanen die al lang blij zijn dat ze een vaste baan hebben. Ik voel me met mijn eigen knalroze jasje een beetje misplaatst tussen de zwarte hoodies en stel aan Niels voor om een beetje aan de zijkant te gaan staan.

Zodra we voor de deur van het hipster cafe op de hoek staan worden we aangesproken door een artistiek ogende zwarte jongeman in overhemd, vest en stropdas. Hij vraagt ons of we weten wat dit voor “performance” is, terwijl hij achteloos gebaart naar het plukje zwarte hoodies in de kring van eveneens in het zwart gestoken agenten. We vertellen dat het een demonstratie is tegen politiegeweld in het kader van de Black Lives Matter beweging. Hij lacht schamper en zegt dat al die acties wat hem betreft weinig zoden aan de dijk zetten. ‘Ik noem het een performance, omdat het altijd op dezelfde manier gaat. Een groepje boze mensen staat aan de ene kant, aan de andere kant de politie. Ze kijken naar elkaar en dagen elkaar uit. Soms leidt het tot een confrontatie, soms niet. Maar ze voeren altijd hetzelfde rollenspel op. En zien jullie hier veel zwarte mensen tussen staan? Ik niet. Het is fijn dat deze mensen hun solidariteit laten blijken, maar ik vraag me ook af waarom. Zij zien er niet uit alsof ze zelf ooit met het politiegeweld geconfronteerd worden waar ze tegen protesteren. Volgens mij komen ze vooral omdat ze de actie wel spannend en sexy vinden. Ik zie vooral een soort narcisme wat hier wordt opgevoerd.’ Deze jongeman is duidelijk niet erg gecharmeerd van de anarchistische beweging in Oakland. Wij geven toe dat we het er nu ook een beetje troosteloos uit vinden zien. Hij vraagt waar we vandaan komen en wat ons naar Oakland heeft gebracht. We vertellen over onze plannen om met jongeren in de gevangenis te gaan werken. ‘Ah’, zegt hij lachend, ‘ik was ooit zo’n jongen. Ik weet niet eens meer hoe vaak ik vast heb gezeten. Ik heb van alles gezien en meegemaakt.’ Hij vertelt dat hij uit East-Oakland komt en een aantal familieleden, waaronder zijn jongere broer, heeft verloren door zowel gang geweld als politiegeweld. Hij zat zelf tot over z’n oren in de criminaliteit maar heeft er uit weten te komen. We vragen hoe zijn leven een andere wending heeft genomen. ‘De muziek, man’, zegt hij, ‘de muziek heeft me gered.’ Zo komen we er achter dat we staan te praten met Fantastic Negrito, een lokale bekendheid die net een grote muziekprijs heeft gewonnen. Terwijl hij vertelt over zijn passie voor Black Roots muziek wordt hij gefeliciteerd door enthousiaste voorbijgangers met zijn recente succes.

Negrito vindt het belangrijk om met zijn muziek de trots en kracht van de zwarte identiteit uit te dragen. De slavernij heeft diepe psychologische sporen achter gelaten in het hart van zwarte Amerikanen en racisme is nog altijd aan de orde van de dag. Hij deelt de probleemanalyse van de Black Lives Matter activisten. Als kleine jongen vertelde zijn vader hem al dat hij extra rustig en voorzichtig moest zijn in de buurt van agenten, omdat zij het ongetwijfeld eerder op hem als zwarte jongen uit East-Oakland gemunt zouden hebben dan op wie dan ook. Hij ziet dat zijn neefjes en buurjongens nog steeds in dezelfde shit zitten en bijna dagelijks op de vlucht zijn voor de politie. Toch voelen die jongens zich niet aangesproken door de acties van de Black Lives Matter beweging. Ze vinden het “fake” zegt Negrito. Fake, omdat de activisten die nu op de voorgrond treden niet hetzelfde hebben meegemaakt als zij. Ze denken niet dat de acties iets zullen veranderen aan hun problemen en zien te weinig zwarte activisten waar zij zich mee kunnen identificeren. Negrito is het met ze eens. Hij vraagt zich af waarom deze overwegend blanke, anarchistische activisten hier in het centrum van Oakland staan en niet naar de wijken in East en West Oakland trekken waar het meeste politiegeweld tegen zwarte jongeren plaats vindt. De acties lokken volgens hem alleen maar meer weerstand bij de politie uit, die ook maar gewoon hun werk proberen te doen. ‘Maar ik waarschuw jullie, mijn mening is niet populair’, benadrukt Negrito. Ik vraag wat hij vindt van andere vormen van direct action, zoals de Black Brunches, die hun inspiratie uit de burgerrechten beweging halen. Negrito is er niet van onder de indruk. ‘Iedereen moet doen wat goed voelt en zich op zijn of haar eigen manier uiten, maar ik denk niet dat het zal helpen.’ We vragen wat dan wel zou kunnen helpen volgens hem.

Negrito denkt dat diegenen die onderdrukt worden zich beter kunnen concentreren op hun persoonlijke ontwikkeling en succes. Dat heeft hij zelf destijds ook gedaan door zijn talenten te ontdekken. De gemeenschap moet zichzelf genezen van binnenuit, protesteren heeft geen zin. Het is een misvatting om te verwachten dat de overheid de problemen zal oplossen, als je niet eerst in staat bent om jezelf te genezen.  De wonden die de geschiedenis van slavernij heeft achtergelaten in de zwarte gemeenschap moeten zwarte mensen zelf genezen, door te leren vertrouwen op hun eigen kracht. Negrito benadrukt ook het belang van opvoeding. De problemen in de zwarte gemeenschap worden voor een groot deel veroorzaakt door afwezige vaders, volgens hem. Als je als jongen geen voorbeeldfiguur hebt, dan wordt het moeilijk om uit de problemen te blijven. Ondanks dat hij zelf grotendeels in pleeggezinnen is opgevoed, heeft Negrito het aan de goede invloed van zijn vader te danken dat hij niet in de criminaliteit is gebleven, zegt hij. Ik merk op dat zijn verhaal me doet denken aan het mantra van de American Dream: als je maar hard genoeg werkt aan je persoonlijke succes, kun je je uit een achtergestelde positie bevrijden. Dit is geen terechte vergelijking volgens Negrito. Hij herkent zich helemaal niet in het standaard verhaal van de American Dream en is een beetje beledigd dat ik die vergelijking maak. Wat zijn verhaal onderscheidt van dat van de American Dream is solidariteit, zegt hij. Natuurlijk moet je je niet alleen op je individuele succes richten, je moet ook je gemeenschap helpen in hetzelfde proces. Zo kun je elkaar sterker maken, en niet alleen jezelf. ‘Woon je nog steeds in East Oakland’, vraag ik hem. ‘Nee joh, ben je gek, ik ben rijk nu’, zegt hij. Negrito en Niels praten verder over de ‘Straatrecht’ workshops, die gaan over hoe je je als jongere tegenover de politie kunt opstellen op straat. Informatie over je rechten en plichten op straat vindt Negrito erg zinnig, ook al komt het misschien niet zo stoer over. Hij vindt het belangrijk dat jongeren leren inzien dat ze met rustig en weloverwogen optreden meer zullen bereiken dan met opstandig gedrag dat de politie zal uitlokken. ‘Zie je’, zegt hij, ‘de oplossing ligt al in wat wij nu doen met elkaar. Praten, ervaringen en ideeën uitwisselen. Dat vind ik belangrijk.’ Voordat Negrito zijn weg vervolgt geeft hij ons een tip voor een bluegrass optreden in een café om de hoek. We wensen hem succes met zijn eigen aankomende tour.

Inmiddels hebben de actievoerders zich verzameld rond een jong zwart meisje met een megafoon. Ze spoort de toehoorders aan tot actie en zegt dat zij pas recentelijk  radicaler is geworden nadat ze zelf werd gearresteerd. Ze begrijpt de woede over politiegeweld maar al te goed. De megafoon wordt doorgegeven aan twee jonge witte veteranen in legeroutfit met grote rugzakken. Een van hen heeft een rode kater op zijn schouder zitten. Zijn compagnon vertelt dat hij is gekomen uit solidariteit omdat hij ook lijdt onder het politiegeweld. Hij is dakloos en kan door toedoen van de politie niet ongestoord een slaapplek vinden. Als hij zegt dat alles door de komst van de immigranten nog moeilijker is geworden, wordt hij overstemd door boze omstanders die hem het spreken willen beletten. Een paar jongens lopen op hem af om hem de megafoon afhandig te maken. Een zwarte jongen in een rolstoel gaat de veteranen achterna om de boel te sussen. De groep komt nu in beweging en vertrekt richting Broadway. Het kleine kluitje mensen wordt op de voet gevolgd door een enorme hoeveelheid agenten. Ik begrijp niet waar ineens al die politie vandaan is gekomen. De demonstranten gaan er zo snel vandoor en de sfeer is inmiddels zo chaotisch dat we besluiten af te haken. Ik stel voor om naar de bluegrass te gaan luisteren. Op weg naar het café zien we dat er al een jongen en een meisje gearresteerd zijn. Ze worden door zeker tien agenten ingerekend op de hoek van de straat. Het is onduidelijk waar ze voor worden aangehouden, want de Chase bank staat er nog ongeschonden bij.  Vanavond trekt de muziek ons meer dan de politieke actie en ik ben er niet rouwig om. Het gesprek met Negrito heeft me meer inzicht gegeven in de zorgen van jongeren die te maken hebben met politierepressie dan het handjevol actievoerders op de kruising van Broadway en 14th Street.

Voor Fantastic Negrito’s muziek, ga naar:
https://soundcloud.com/fantastic-negrito